PLANET P2P » Tο ελληνικό blog της P2P Foundation » December 2007

Feeds

730 items (730 unread) in 8 feeds

• P2P Foundation (536 unread)
• P2P Foundation Nederlandse (25 unread)
• Entre pairs (15 unread)
• Tο ελληνικό blog της P2P Foundation (48 unread)
• Social Synergy (11 unread)
• OpenLife.cc blogs (46 unread)
• Panarchy.com - many.2.many :: peer.2.peer :: d.i.y. (32 unread)
• Actics Blog (17 unread)

Tο ελληνικό blog της P2P Foundation (3 unread)

• 

  Εκστρατεία για την απελευθέρωση του οπτικοακουστικού αρχείου της Ε.Ρ.Τ.

  Posted: December 22nd, 2007, 7:37am PST by Βασίλης Κωστάκης

  Μετά από παρότρυνση πολιτών και ομάδων που συμμερίζονται τις ίδιες απόψεις συντάξαμε ένα κείμενο θέσεων που θα μπορούσε να αποτελέσει κοινή βάση όλων μας για την απελευθέρωση του αρχείου της ΕΡΤ. Αναρτούμε σήμερα το κείμενο εκθέτοντάς το στις πρώτες δικές σας αντιδράσεις και σε μια σύντομη δημόσια διαβούλευση πριν προχωρήσουμε όλοι μαζί στο επόμενο βήμα.

  Είναι προφανές ότι μια τέτοια πρωτοβουλία δεν μπορεί να περιορισθεί στο παρόν blog, που έχει σκοπό την έρευνα των ομότιμων πρακτικών. Πιστεύουμε ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι μπορούμε να ανοίξουμε ένα κοινό ανοικτό διαδικτυακό βήμα διαλόγου, αφιερωμένο ιδιαίτερα στην εκστρατεία απελευθέρωσης του αρχείου. Εκεί θα συναντιόμαστε σαν ίσοι, θα ανταλλάσσουμε απόψεις και θα συντονίζουμε τις ενέργειές μας. Η ανάγκη λοιπόν για μια αληθινά ανεξάρτητη πλατφόρμα όπου ο καθένας / καθεμία θα μπορεί να αρθρογραφεί, να δημοσιεύει και να συν-διαμορφώνει το περιεχόμενο και τις πρακτικές είναι επιτακτική.

  Για αυτό το λόγο απευθύνουμε ανοικτή πρόσκληση για συμμετοχή στην καμπάνια για την ομοτιμοποίηση των αρχείων της Ε.Ρ.Τ. Ζητάμε λοιπόν από άτομα κάθε ειδικότητας και επιστήμης να συμμετάσχουν στη συν-δημιουργία αυτής της πλατφόρμα ανοικτού διαλόγου και προβληματικής, αφήνοντας την μετά απολύτως ελεύθερη στο κοινό. Ήδη μερικές ομάδες και μεμονωμένοι πολίτες έχουν δείξει το ενδιαφέρον τους και όσοι άλλοι επιθυμούν να συμβάλουν θα μπορούσαν να δηλώσουν το παρόν για να αρχίσει ο συντονισμός της εκστρατείας.

  Στόχος είναι τις πρώτες ημέρες του Γενάρη να είναι στον αέρα ο δικτυακός τόπος της εκστρατείας. Ο κώδικάς του θα παραμένει ανοικτός σε μια μάχη που θα μας φέρει πιο κοντά. Μπορεί είτε να αποτύχουμε, είτε να πετύχουμε, αλλά ότι κι αν είναι ας το κάνουμε όλοι μαζί…

  Ακολουθεί το κείμενο θέσεων:

  Ας απελευθερώσουμε το οπτικοακουστικό αρχείο της ΕΡΤ

  [Ένα κείμενο θέσεων και αφετηρίας κοινωνικού διαλόγου]

  Έλληνες πολίτες, αλλά και πολίτες άλλων χωρών, συνυπογράφουμε αυτό το κείμενο με αφορμή την επιλογή της ΕΡΤ να μην διαθέσει ελεύθερα στο κοινό το οπτικοακουστικό της αρχείο. Σκοπός μας είναι να δημοσιοποιήσουμε τις θέσεις μας με τη φιλοδοξία να γίνουν αφετηρία ενός ανοικτού διαλόγου στην ελληνική κοινωνία, την ευρωπαϊκή και παγκόσμια κοινή γνώμη. Τελικά, να αποτελέσουν αφορμή για την αναθεώρηση οπισθοδρομικών πολιτικών και την δημιουργία κοινού πολιτικού πλούτου.

  Πριν λίγες μέρες, η διοίκηση της ΕΡΤ παρουσίασε την έναρξη διάθεσης, μόνο για παρακολούθηση μέσω του διαδικτύου, μέρους του οπτικοακουστικού της αρχείου. Η ενέργεια αυτή αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα που όμως κατά τη γνώμη μας αμαυρώνεται από το γεγονός ότι το αρχείο δεν διατίθεται ελεύθερα στο κοινό, αν και οι Έλληνες και Ευρωπαίοι πολίτες έχουν πληρώσει για τη δημιουργία και την ψηφιοποίησή του.

  Αν σήμερα αποθηκεύσετε στον υπολογιστή σας, στείλετε σε έναν φίλο σας ή επιτρέψετε στο παιδί σας να κάνει ένα δημιουργικό φωτομοντάζ για μια εργασία στο μάθημα της ιστορίας, στηριγμένο σε αυτό το αρχείο, θα έχετε διαπράξει σωρεία αδικημάτων σχετικά με την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Δεν θα έπρεπε να είστε καθόλου περήφανοι για την ανησυχία και την δημιουργικότητα του παιδιού σας που ανέτρεξε και ανασυνέθεσε τις πηγές, διότι νομικά έχει διαπράξει έγκλημα έναντι του αρχείου της ΕΡΤ. Είστε στην πραγματικότητα υπόλογοι στη δικαιοσύνη για την πλημμελή επιμέλεια που δείχνετε στην ανατροφή των παιδιών σας.

  Μήπως αυτός ο παραλογισμός πρέπει να σταματήσει και μάλιστα σύντομα;

  Αν έχετε ένα μήλο, μπορεί να αποφασίσετε να το φάτε ολόκληρο ή να κόψετε κομματάκια και να το μοιραστείτε με φίλους. Αν το φάτε εσείς, οι άλλοι δεν θα φάνε ενώ αν το μοιραστείτε μπορεί τελικά να μείνετε όλοι νηστικοί. Αυτό συμβαίνει με τα υλικά αγαθά που είναι περιορισμένα. Όμως, δεν συμβαίνει το ίδιο πράγμα με τα άυλα και τα ψηφιοποιήσιμα πνευματικά αγαθά και την πληροφορία που υπάρχουν σε αφθονία.

  Αν έχετε πληρώσει μαζί με πολλούς άλλους τη δημιουργία μιας τηλεοπτικής ή ραδιοφωνικής εκπομπής, έχετε σίγουρα ένα μέρος του λόγου για το πως αυτή πρέπει να διατεθεί. Αν διατίθεται ελεύθερα στον καθένα που έχει ενδιαφέρον γι’ αυτή, εσάς, αυτό δεν σας κάνει καθόλου φτωχότερο, αφού δεν σας στερεί τη δυνατότητα να απολαμβάνετε τα ίδια προνόμια με τους άλλους. Η φύση των αγαθών αυτών κάνει ανούσιο τον μεταξύ μας ανταγωνισμό. Για την νομική αποτύπωση αυτής της σύγχρονης πραγματικότητας έχουν θεσπισθεί νέες μορφές ιδιοκτησίας που χαρακτηρίζονται από το ότι είναι μη αποκλειστικές, δηλαδή ότι επιτρέπουν το μοίρασμα ενός αγαθού, προασπίζοντας ταυτόχρονα με καλύτερο τρόπο ορισμένα από τα δικαιώματα των αρχικών του δημιουργών. Στη σύγχρονη νομική γλώσσα παίρνουν την μορφή των αδειών τύπου “Κοινών Δημιουργημάτων” (Creative Commons) ή της Γενικής Άδειας Δημόσιας Χρήσης (General Public License).

  Οι άνθρωποι που υπογράφουμε αυτό το κείμενο πιστεύουμε ότι:

  Το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ, που δημιουργήθηκε με την συμβολή του υστερήματος των ελλήνων πολιτών και σήμερα ψηφιοποιείται με τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων, πρέπει να διατίθεται ελεύθερα σε όλους τους κατοίκους του πλανήτη μέσω του διαδικτύου. Το αρχείο συνιστά ένα πολύτιμο πολιτιστικό θησαυρό.

  Όλοι πρέπει να έχουν το δικαίωμα να αποθηκεύουν, να αντιγράφουν, να μετασχηματίζουν, να ξαναπαρουσιάζουν και να αναδιανέμουν αυτό το υλικό ελεύθερα χωρίς να πληρώνουν και χωρίς να υποβάλλονται σε γραφειοκρατικές διαδικασίες. Τα παράγωγα προϊόντα αυτής της δημιουργικότητας θα πρέπει να μπορούν να διατίθενται ελεύθερα με τον όρο ότι και αυτά με τη σειρά τους δεν θα αποτελούν αποκλειστική ιδιοκτησία κανενός, αλλά θα υπόκεινται στο ίδιο νομικό καθεστώς ελεύθερης χρήσης. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η καινοτομία και η συλλογική δημιουργικότητα.

  Ότι μια τέτοια επιλογή προστατεύει καλύτερα το δημόσιο χαρακτήρα αυτού του πλούτου και αναδεικνύει τον ελληνικό πολιτισμό. Σε μια εποχή που οι πολίτες προβληματίζονται για την τύχη της δημόσιας περιουσίας, την προάσπισή της, την υποτίμησή της και την πώλησή της σε πλούσιους ιδιώτες, αποτελεί την μοναδική εναλλακτική λύση εγγυημένης προστασίας και αποδοτικής οικονομικής εκμετάλλευσης.

  Ότι μια τέτοια επιλογή δημιουργεί τη μαγιά ανάπτυξης μιας πλουραλιστικής οικονομίας, ιδιωτών, μικρών και μεγάλων εταιρειών και δημόσιων φορέων (τοπική αυτοδιοίκηση, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα κα), που διευρύνει την αγορά και καταργεί τη μονοπώληση της διασκέδασης και της ενημέρωσης μόνο από αυτούς που κατέχουν πολλά χρήματα ώστε να συντηρούν μεγάλες υποδομές και να πληρώνουν δικαιώματα για την χρησιμοποίηση του υλικού. Αποτελεί κατά συνέπεια μια ευκαιρία για ενδυνάμωση της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

  Ότι η απελευθέρωση της δημόσιας πληροφορίας δημιουργεί μια πολλαπλάσια οικονομική δυναμική που κατανέμεται περισσότερο ισότιμα στους πολίτες. Μια αναπτυξιακή ευκαιρία για την ελληνική οικονομία, πολύ σημαντικότερη από τα πιθανά έσοδα που θα προσφέρει στην ΕΡΤ αν στραγγαλιστεί με τα νομικά προσχήματα της αποκλειστικής ιδιοκτησίας.

  Ότι δημιουργεί τις καλύτερες προϋποθέσεις διάδοσης και προαγωγής του Ελληνικού πολιτισμού που αποτελεί πυλώνα του σύγχρονου Ευρωπαϊκού και παγκόσμιου πολιτισμού. Ότι μια τέτοια προοπτική δημιουργεί πολλαπλάσια δευτερογενή οικονομικά οφέλη σε όλους τους κλάδους της οικονομίας με προεξάρχοντα τον τουρισμό, την καλλιτεχνική και πνευματική παραγωγή.

  Ότι η μορφή που χρησιμοποιείται για το μοίρασμα της πληροφορίας δεν πρέπει να βασίζεται σε ιδιωτικά πρότυπα ψηφιοποίησης που καθιστούν την δημόσια περιουσία εξαρτώμενη από ιδιωτικά συμφέροντα, αλλά με ανοικτά ελεύθερα πρότυπα, που εξασφαλίζουν την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε αυτή.

  Ότι σε μια σύγχρονη δημοκρατία, τέτοια που η Ελλάδα ισχυρίζεται ότι είναι, οι τελικές αποφάσεις σε κρίσιμα θέματα που αφορούν όλους τους πολίτες, εμπλέκουν πολλαπλούς εταίρους με συμφέροντα, πολιτικά κόμματα και κοινωνικά κινήματα, πρέπει να λαμβάνονται μετά από ανοικτή δημόσια διαβούλευση. Μια τέτοια διαδικασία ζητάμε να ξεκινήσει σήμερα, έστω και καθυστερημένα, για να συνδιαμορφώσουμε όλοι μαζί αποφάσεις που μπορούν να σημαδέψουν μακροπρόθεσμα τις προοπτικές της κοινωνίας μας.

  Ο αγώνας για την ελεύθερη και ισότιμη πρόσβαση στη δημόσια πληροφορία είναι δίκαιος, επίμονος και παγκόσμιος.

• 

  Οπτικοακουστικά Ελγίνεια: γιατί η κοινότητα του Ελεύθερου/Ανοικτού Λογισμικού (ΕΛ/ΛΑΚ) πρέπει να σηκώσει το γάντι;

  Posted: December 15th, 2007, 2:41pm PST by Γιώργος Παπανικολάου

  Στο post “Κρατική vs ομότιμης ιδιοκτησίας: η περίπτωση του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ” προσέγγισα το βασικό πολιτικό, οικονομικό και ταξικό πλαίσιο που, κατά την προσωπική μου άποψη, διέπει την επιλογή της σημερινής Ελληνικής κυβέρνησης να μην διαθέσει στους Έλληνες πολίτες την δημόσια περιουσία του οπτικοακουστικού αρχείου της ΕΡΤ. Η επιλογή της κυβέρνησης να μην διαθέσει το οπτικοακουστικό αρχείο της ΕΡΤ με ελεύθερες άδειες τύπου Creative Commons ή General Public License και ακόμα παραπέρα να συνδέσει την ψηφιοποίηση του αρχείου με την εταιρεία Microsoft - που λειτουργεί με μονοπωλιακές πρακτικές στην αγορά λογισμικού - αποτελεί κατά τη γνώμη μου ένα καθαρό δείγμα γραφής. Είναι, ωστόσο, εύλογο και θεμιτό πολλοί Έλληνες πολίτες να μην συμμερίζονται αυτή την άποψη. Άλλωστε ο πλούτος μας βρίσκεται στη διαφορετικότητα μας.Υπάρχουν όμως δύο βασικά σημεία στα οποία πολλοί μπορούμε να συμφωνήσουμε:

  1.Είναι ανάγκη το υλικό του αρχείου να διατεθεί με μη αποκλειστικές άδειες, αλλά άδειες κοινής ιδιοκτησίας, γιατί αυτό απαιτεί, αφενός ο σεβασμός στη δημόσια φύση του υλικού και αφετέρου υπηρετεί με καλύτερο τρόπο τις αναπτυξιακές ανάγκες της Ελληνικής οικονομίας.
  2.Είναι ανάγκη το αρχείο να διατίθεται με μορφή ανοικτού προτύπου που δεν υποθηκεύει τη δημόσια περιουσία σε ιδιώτες και επιτρέπει την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών.

  Το αρχείο συγκροτείται από υλικό για τη δημιουργία του οποίου οι Έλληνες πολίτες έχουν πληρώσει μέσω εξαναγκαστικής εισφοράς. Η διάθεσή του με μη αποκλειστικές άδειες πνευματικών δικαιωμάτων αποτελεί μια μείζονα αναπτυξιακή τομή για την οικονομία καθώς θα επιτρέψει την καλύτερη δυνατή προβολή του σύγχρονου Ελληνικού πολιτισμού, μιας χώρας που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό. Επιπλέον δίνει την δυνατότητα δυναμικού μετασχηματισμού των χώρων της ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, της εκπαίδευσης της έρευνας και του πολιτισμού. Δημιουργεί μια θετική οικονομική “εξωτερικότητα” για πρόσωπα και επιχειρήσεις και προσδίδει στην οικονομία πολλαπλάσια δυναμική απ’ αυτή που θα προσδώσει στην ΕΡΤ (που είναι ακόμα κρατική – για πόσο;) με την μορφή αποκλειστικών εσόδων. Η αρχή της “ανοικτότητας” (Openness), τέτοιας φύσης δημοσίων πόρων αποτελεί πλέον κοινή πρακτική για τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών της δύσης και των μεγάλων διεθνών οργανισμών με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τις βιοιατρικές επιστήμες, όπου έργα σαν την αλληλούχιση (διάβασμα) του ανθρώπινου γονιδιώματος -που κόστισαν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια- διέθεσαν τα δεδομένα τους εξαρχής ανοικτά, με την αποδοχή ότι η διαδικασία αυτή θα οδηγούσε στην καλύτερη οικονομική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων. Η εκπληκτική άνθιση και επιτάχυνση των βιολογικών ανακαλύψεων οφείλεται κυρίως στην υιοθέτηση αυτών των πολιτικών.

  Υλικό τεκμηρίωσης των πολιτικών της “ανοικτότητας” μπορεί να βρει κανείς στον ιστότοπό μας στην αγγλική γλώσσα. Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα στην ελληνική γλώσσα που μπορεί να διαβάσει κανείς, βρίσκεται στο κείμενο του Tom Steinberg “ Τα δημόσια δεδομένα, η κοινή περιουσία, και η δημοκρατία στο Ηνωμένο Βασίλειο” και αφορά σε δημόσια γεωγραφικά δεδομένα που διεκδικήθηκαν με εκστρατεία της εφημερίδας Guardian.
  Η υιοθετούμενη σήμερα πολιτική από την κυβέρνηση και την ΕΡΤ εξυπηρετεί μόνο τα πολύ στενά συμφέροντα των μονοπωλητών της ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας, κοινώς τμήμα των περιώνυμων “διαπλεκόμενων” που τόσο η συμπολίτευση όσο και η αντιπολίτευση αρέσκονται στο να καταγγέλλουν συνεχώς.

  Η επιλογή του κλειστού και ιδιωτικού φορμάτ ψηφιοποίησης εκτός του ότι είναι εθνικά επικίνδυνη, παραβιάζει την ισοπολιτεία που καθιερώθηκε στα συντάγματα των σύγχρονων δημοκρατιών μετά από μακροχρόνια πάλη των πολιτών.

  Ποιος όμως πρέπει να σηκώσει το γάντι σ’ αυτή την πρόκληση;

  Σύσσωμη η ελληνική κοινωνία. Η ακαδημαϊκή κοινότητα, οι πολιτιστικοί φορείς, οι δημιουργοί και καλλιτέχνες, οι απλοί καταναλωτές, οι επιχειρηματίες του τουρισμού, της ενημέρωσης (εκτός από λιγοστούς), των επικοινωνιών και της διασκέδασης, η τοπική αυτοδιοίκηση. Οι φορολογούμενοι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τα χρήματα των οποίων υλοποιείται το έργο. Οι δικτυωμένοι πολίτες του πλανήτη που έχουν συμφέρον ελεύθερης πρόσβασης στο υλικό.

  Ποιος και γιατί πρέπει να βρίσκεται στην πρωτοπορία του αγώνα για ανάκτηση του δημόσιου πλούτου;

  Η Ελληνική κοινότητα του ΕΛ/ΛΑΚ (Ελεύθερο λογισμικό / Λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα).

  Γιατί, η πρωτοποριακή δράση ανώνυμων και επώνυμων μελών της χάρισε στην ανθρωπότητα σήμερα ελεύθερους πόρους κοινωνικής δικτύωσης, ελεύθερους παραγωγικούς πόρους λογισμικού, ελεύθερους εκπαιδευτικούς πόρους όπως η Wikipedia και τα περιοδικά ανοικτής πρόσβασης.

  Γιατί οι νομικές μορφές ιδιοκτησίας Creative Commons και General Public License είναι τα πρωτοπόρα δημιουργήματα του αγώνα του κινήματος του ελεύθερου/ανοικτού λογισμικού όλου του πλανήτη. Γιατί γνωρίζει καλύτερα απ’ όλους να οργανώνεται σε P2P πρότυπα και να παράγει κοινή, ελεύθερη αξία.

  Γιατί είναι φορέας ενός μοναδικού ήθους και υπαρξιακού βιώματος, αυτό της προσφοράς του προσωπικού δημιουργικού πάθους στο κοινωνικό σύνολο, είτε με ανιδιοτέλεια είτε για την απόκτηση φήμης. Το ήθος της βρίσκεται σε αντιδιαστολή με το πάθος της “καρέκλας” και της εξουσίας που διαπερνά τους περισσότερους από τους άλλους χώρους οργάνωσης της κοινωνικής δράσης στην Ελλάδα.

  Όλες αυτές οι ιδιότητες την κάνουν πρωτοπόρο μιας εφικτής ευρύτερης συσπείρωσης των κοινωνικών δυνάμεων που απαιτείται για την επιτυχή έκβαση του εγχειρήματος.

  Η Ελληνική κοινότητα του ΕΛ/ΛΑΚ έχει μπροστά της να αντιμετωπίσει μια πρόκληση που της δίνει μια μοναδική ευκαιρία:

  Να σπάσει το φράγμα της απομόνωσης από τις ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις. Να δείξει ότι είναι φορέας ενός μοναδικού και αξιοθαύμαστου πολιτισμού και πανανθρώπινων αξιών. Να στείλει στ’ αζήτητα τους μισθοφόρους ορισμένων ΜΜΕ που θέλουν να συκοφαντήσουν και να ταυτίσουν το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού, στην χειρότερη περίπτωση με ένα “παραβατικό” κίνημα και στην ηπιότερη με “περιθωριακά”, “φρικιά” της τεχνολογίας.

  Αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία ανάδειξης της επανάστασης που φέρνει στην οικονομική παραγωγή και την κοινωνική οργάνωση το ΕΛ/ΛΑΚ.

  Μπροστά της ανοίγεται ο δρόμος να πετύχει απέναντι στην κοινή γνώμη όσα θα πετύχαινε μετά από πολλά χρόνια επίπονης προσπάθειας.

  Στο δίλημμα αυτό καλείται να απαντήσει σήμερα και να οργανώσει τον αγώνα του. Χωρίς αποκλεισμούς, χωρίς ηγεμονισμούς, με μετριοπάθεια, διάλογο και επιμονή. Η νίκη θα είναι τελικά δική της. Οι καιροί είναι με το μέρος της. Η κοινωνία θα έρθει με το μέρος της. Αρκεί να μάθει.

  Καθώς οι ομότιμες μορφές ιδιοκτησίας αποτελούν θεσμικά μορφές πανανθρώπινου μοιράσματος του πλούτου, οι σύμμαχοι βρίσκονται σε όλο τον πλανήτη, είναι δυνητικά δισεκατομμύρια δικτυωμένοι πολίτες (η πρώτη έκκληση διεθνούς δημοσιοποίησης αναρτήθηκε ήδη στο αγγλικό blog του P2P). Το μόνο ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα επιτευχθεί ο στόχος.

  Το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ δεν αποτελεί μόνο τα Ελγίνεια του σύγχρονου ελληνισμού αλλά θα μεταβληθεί σε έναν αγώνα όμοιο με αυτόν για την επιστροφή των μαρμάρων. Ακόμα και αν διαρκέσει χρόνια και αλλάξουν πολλές κυβερνήσεις, ο αγώνας θα συνεχίζεται μέχρι την τελική δικαίωση. Το ζήτημα είναι ότι όσο γρηγορότερα κατανοήσει η Ελληνική πολιτεία ποια είναι η ορθολογιστικά επιβεβλημένη λύση, τόσο γρηγορότερα θα απολαύσει η ελληνική οικονομία και ο Έλληνας πολίτης τους ευεργετικούς της καρπούς.

  Στην ζοφερή οικονομική πραγματικότητα που υπόσχεται χειροτέρευση, η εναλλακτική οικονομία που ξεπήδησε μέσα από το κίνημα του ελεύθερου λογισμικού προβάλει σαν μια φωτεινή εναλλακτική.

• 

  Κρατική VS ομότιμης ιδιοκτησίας: η περίπτωση του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ

  Posted: December 11th, 2007, 10:34am PST by Γιώργος Παπανικολάου

  Σε επανειλημμένα posts (”Άδειες General Public και Creative Commons: η ειδοποιός διαφορά” και “H ελληνική μικροαστική αριστερά και η ομότιμη προοπτική“) σε τούτο το ομότιμο βήμα ανοικτού διαλόγου, προσπαθήσαμε να τονίσουμε τη διαφορά της κρατικής από την ομότιμη ιδιοκτησία και να οριοθετήσουμε στους αναγνώστες το τι αποτελεί τη σφαίρα των “κοινών”. Το παράδειγμα της ΕΡΤ προσφέρεται για να γίνει αυτό ξεκάθαρα κατανοητό από τους περισσότερους.Με τυμπανοκρουσίες και την παρουσία των υπουργών Θ. Ρουσόπουλου και Γ. Αλογοσκούφη ξεκίνησε με εναρκτήρια εκδήλωση το on line ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ.Η σημασία της ψηφιοποίησης του αρχείου είναι αναμφίβολα μεγάλη για τον σύγχρονο ελληνισμό αλλά και για τους άλλους κατοίκους του πλανήτη.

  Ωστόσο, υπάρχουν μερικές λεπτομέρειες που καταδεικνύουν την ταξικότητα των επιλογών του σημερινού ελληνικού κράτους και την αντιδραστική του πολιτική απέναντι στην κοινωνική πρόοδο.

  Το ψηφιοποιημένο υλικό αποτελεί αποκλειστική ιδιοκτησία της ΕΡΤ.

  
  Αυτό δεν είναι καθόλου εύλογο σε μια νέα εποχή που έχουν αναπτυχθεί νέες μορφές ιδιοκτησίας. Ο πολίτης μπορεί να έχει πρόσβαση να δει, αλλά δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει ελεύθερα το υλικό του αρχείου, όχι μόνο για εμπορικούς, αλλά ακόμα και για μη εμπορικούς σκοπούς. Αν προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει το υλικό σε κάποιο δικό του web site ή να το ενσωματώσει σε δικές του δημιουργίες θα έχει πραγματοποιήσει μια πληθώρα αδικημάτων παραβίασης των νόμων της πνευματικής ιδιοκτησίας.

  Πρόκειται κλασσική περίπτωση που καταδεικνύει τον χαρακτήρα της κρατικής/δημόσιας περιουσίας στον σύγχρονο ελληνικό καπιταλισμό. Η περιουσία αυτή είναι αποκλειστική και γίνεται αντικείμενο διαχείρισης από μια γραφειοκρατία, ενώ οι πολίτες παύουν να ασκούν κυριαρχία σ’ αυτή. Στο όνομα της δήθεν κοινής ιδιοκτησίας η περιουσία αυτή απαλλοτριώνεται από το συλλογικό και αποσπάται από τον πολίτη. Συχνά μέσα από τους δρόμους της γραφειοκρατικής αδιαφάνειας γίνεται μέσο αναδιανομής του κοινωνικού πλούτου προς όφελος επιχειρήσεων και καλοπληρωμένων διαχειριστών. Η κρατική/δημόσια ιδιοκτησία διακρίνεται απόλυτα από τις μορφές της ομότιμης ιδιοκτησίας που καταγράφονται νομικά με την Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης (GPL) και τις Άδειες των Κοινών Δημιουργημάτων (creative commons). Στο δοκίμιο του“Οι Πολιτικές Επιπτώσεις της Ομότιμης Επανάστασης” ο Michel Bauwens διαχωρίζει με σαφήνεια τα χαρακτηριστικά τους:

  “Αυτές οι νέες μορφές ιδιοκτησίας έχουν τουλάχιστον 3 χαρακτηριστικά:
  1.Στοχεύουν ενάντια στην ατομική ιδιοποίηση της από κοινού δημιουργηθείσας αξίας
  2.Στοχεύουν στο να έχουν σαν αποτέλεσμα την ευρύτερη δυνατή χρήση, δηλαδή αποτελούν θεσμούς καθολικής κοινής ιδιοκτησίας
  3.Διατηρούν την κυριαρχία του ατόμου

  Η τρίτη διάσταση αφορά στο γιατί η ομότιμη ιδιοκτησία διαφέρει θεμελιωδώς από την ατομική όσο και από την συλλογική ιδιοκτησία. Η ατομική ιδιοκτησία είναι προσωπική αλλά είναι και αποκλειστική, δηλώνει: “ο,τι είναι δικό μου δεν είναι δικό σου”. Αλλά και η κρατική, που αποτελεί συλλογική ιδιοκτησία, είναι επίσης αποκλειστική με μια άλλη όμως έννοια: δηλώνει, “είναι δικό μας”, αλλά σημαίνει ότι δεν έχεις πλέον την κυριαρχία. Προέρχεται από εμάς, ελέγχεται από μια γραφειοκρατία ή μια αντιπροσωπευτική δημοκρατία, αλλά δεν είναι πραγματικά δική σου. Το συλλογικό, αντί για το άτομο, έχει αναλάβει τον έλεγχο και περισσότερο συχνά (παρά όχι) εμπλέκεται εξαναγκασμός.

  Αλλά η Γενική Άδεια Δημόσιας Χρήσης ή η άδειες “Κοινών Δημιουργημάτων” είναι διαφορετικές. Η “Κοινή” ιδιοκτησία δεν είναι συλλογική ιδιοκτησία. Με τη χρήση τους, αποδίδεται πλήρως στο άτομο, δηλαδή αναγνωρίζεται η ατομική του ιδιοκτησία. Μοιράζεσαι ελεύθερα την κυριαρχία σου με τους άλλους. Αυτό είναι ακόμα πιο ξεκάθαρο στα σχήματα αδειών των “Κοινών Δημιουργημάτων” όπου το άτομο αποκτά μια ολόκληρη κλίμακα δυνατοτήτων για μοίρασμα. Διατηρείς τον πλήρη έλεγχο, δηλαδή την “κυριαρχία” και δεν εμπλέκεται εξαναγκασμός.”

  Η περίπτωση του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα πως εννοούν την κοινοκτημοσύνη και τη συλλογική δημόσια περιουσία οι διαχειριστές της κρατικής ιδιοκτησίας. Η ηθική νομιμοποίηση των πολιτικών επιλογών της σημερινής κυβέρνησης είναι ανύπαρκτη καθώς το υλικό του αρχείου έχει παραχθεί από το υστέρημα του ελληνικού λαού που εξαναγκάζεται σε εισφορά από ιδρύσεως της εταιρείας. Οι κυβερνώντες γδέρνουν το “βόδι” (τους Έλληνες πολίτες) δυο φορές: μια με την εξαναγκαστική εισφορά και στη συνέχεια χωρίς να επιτρέπουν την απόδοση αυτού του πλούτου πίσω στους πολίτες, αλλά παραδίδοντάς το στα χέρια των εκάστοτε διορισμένων από την κυβέρνηση διαχειριστών. Μάλιστα η χρηματοδότηση του εγχειρήματος γίνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή από τον πλούτο που συνεισφέρουν όλοι οι φορολογούμενοι πολίτες της Ευρώπης!

  Η φύση του ψηφιακού αρχείου της ΕΡΤ επιτρέπει την αναπαραγωγή του με σχεδόν μηδαμινό κόστος και τη διανομή του μέσω του διαδικτύου. Η πολιτική απόφαση της κυβέρνησης να μην διαθέσει το αρχείο με την μορφή ομότιμης ιδιοκτησίας εισάγει ένα τεχνητό περιορισμό και μια ψευδοσπάνη σε πολιτιστικό πλούτο που θα μπορούσε να διατεθεί εξίσου σε όλα τα μέλη της κοινωνίας και να αποτελέσει μια θετική “εξωτερικότητα” προσώπων και επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς της ενημέρωσης, της γνώσης, της επιστήμης, και του πολιτισμού. Η διάθεση του υλικού με τη μορφή των αδειών Creative Commons ή General Public License θα μπορούσε να αποτελέσει τη μαγιά μιας νέας άνθησης του πολιτισμού και της παιδείας και νέων ευκαιριών στην οικονομία. Η διάθεση του αρχείου στη σφαίρα των “κοινών” θα μπορούσε να επιτρέψει σε πολλές ομάδες και μικρές επιχειρήσεις να δημιουργήσουν δικά τους μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας με μικρό κόστος στην σημερινή εποχή του διαδικτύου. Θα επέτρεπε την άνθηση της πραγματικής δημοκρατίας και του πλουραλισμού έναντι της κατευθυνόμενης ενημέρωσης και της κονσερβοποιημένης ψυχαγωγίας. Θα επέτρεπε στους δημιουργούς να χρησιμοποιήσουν άφθονο υλικό για remix, να το παρουσιάσουν με νέο δημιουργικό τρόπο. Η σημερινή κυβέρνηση επιλέγει να μην το κάνει. Ο μόνος ωφελημένος από μια τέτοια πολιτική είναι μεγάλα συγκροτήματα ενημέρωσης και παραγωγής οπτικοακουστικού υλικού. Οι μόνοι χαμένοι είναι τα εκατομμύρια των Ελλήνων πολιτών.

  
  Δίκαια ο Παναγιώτης Βρυώνης ιστολόγιό του, αφού επισημαίνει τη σημασία του έργου, ανησυχεί για την πολιτική του διάσταση. Αυτό που κάνει ακόμα πιο ύποπτες και επικίνδυνες τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης είναι η επιλογή της μορφής με την οποία το ψηφιοποιημένο υλικό θα διατίθεται στο κοινό. Η ΕΡΤ διάλεξε τη μορφή του WMV που αποτελεί ένα κλειστό πρότυπο της εταιρείας Microsoft. Η επιλογή είναι πολιτική και εξαναγκάζει τους χρήστες στην χρήση του λογισμικού που μονοπωλεί η Microsoft δημιουργώντας προβλήματα αναπαραγωγής του υλικού από χρήστες άλλων λειτουργικών συστημάτων. Επιπλέον μια σημαντική οικονομικά επένδυση εξαρτάται από τις ορέξεις της εταιρείας που το κατέχει για το αν θα συνεχίσει να το υποστηρίζει στο μέλλον. Μια εκτενέστερη ανάλυση για το θέμα αυτό μπορεί να δει κανείς από τον cosmix. Η υπόθεση χρήζει ιδιαίτερης προσοχής και ενδεχομένως δημοσιογραφικής και νομικής έρευνας. Υποκρύπτει το λιγότερο ένα πολιτικό σκάνδαλο. Ας σημειωθεί ότι ο υπουργός εθνικής οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης υπέγραψε πριν μερικά χρόνια συμφωνία παράδοσης της δημόσιας υποδομής λογισμικού της χώρας μας στην Microsoft.

  
  Οι ομότιμοι βλέπουν την υπόθεση της ψηφιοποίησης του αρχείου της ΕΡΤ σαν μια σημαντική ευκαιρία διάδοσης των ομότιμων σχέσεων ιδιοκτησίας που με τη σειρά της μπορεί να διευρύνει, επιδρώντας ενισχυτικά, τις ομότιμες σχέσεις παραγωγής.

  
  Στα πλαίσια αυτά θεωρώ ότι θα ήταν θεμιτό:

  Να οικοδομηθεί η ευρύτερη κοινωνική συμμαχία που θα διεκδικήσει την μετατροπή του νομικού καθεστώτος των πνευματικών δικαιωμάτων που διέπει τη διάθεση του αρχείου και την ψηφιοποίηση του περιεχομένου του σε φορμάτ ανοικτού λογισμικού για την διασφάλιση της ισότιμης και απρόσκοπτης σε βάθος χρόνου πρόσβασης των πολιτών. Τα προοδευτικά κόμματα, οι οργανώσεις του ανοικτού λογισμικού, οι bloggers και οι προοδευτικοί πολίτες πρέπει να συστρατευθούν για την επίτευξη αυτού του στόχου.

  Οι Έλληνες ευρωβουλευτές πρέπει να ενημερώσουν την ευρωπαϊκή επιτροπή, που μάχεται την μονοπωλιακή θέση της Microsoft, για τις επιλογές της ελληνικής κυβέρνησης. Οι προοδευτικοί βουλευτές του Ελληνικού κοινοβουλίου πρέπει να εγείρουν ζήτημα.

  Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ενδεχόμενη ιδιωτικοποίηση της εταιρείας στο μέλλον (αν και δεν συζητείται δεν μπορεί να αποκλεισθεί σε μεταγενέστερο χρόνο) μπορεί να οδηγήσει τα “ασημικά” του πολιτιστικού πλούτου της σύγχρονης Ελλάδας στα χέρια ιδιωτών. Ο χρόνος για έναρξη της δράσης και τη δημοσιοποίηση του προβλήματος είναι τώρα.

  Θα μπορούσε παράλληλα να δημιουργηθεί μη κερδοσκοπικός φορέας που θα αναλάβει να εγγυηθεί την ταχύτερη ολοκλήρωση του έργου και την διασφάλιση των κανόνων διάθεσής του. Ένας τέτοιος φορέας θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει τις κοινότητες του ΕΛ/ΛΑΚ και να χρησιμοποιεί εθελοντική ή κοινωνική εργασία και ομότιμα οργανωτικά σχήματα για την υλοποίηση και συντήρηση του έργου.

  Ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας θα πρέπει να συστρατευθεί στην κίνηση αυτή, αφού κατανοήσει την θετική “εξωτερικότητα” που θα αποτελούσε για την επιχειρηματική δραστηριότητα η ελεύθερη διάθεση του αρχείου.

  Η Ελληνική κοινωνία πρέπει να αδράξει τέτοιες ευκαιρίες εκσυγχρονισμού και δικαιότερης κατανομής του πλούτου. Τα οικονομικά δεδομένα εξελίσσονται κατά τρόπο ζοφερό χωρίς να προδιαγράφεται διέξοδος από την επερχόμενη κρίση αν δεν υιοθετηθούν άμεσα εναλλακτικές προσεγγίσεις.